21 juli 2022

Een geschil: doe je best beroep op een advocaat?

Een geschil: doe je best beroep op een advocaat?

“Brussels Hof van Beroep kampt met zware achterstand”. Dit was één van de krantenkoppen toen Justitie recent nog eens in het nieuws kwam. Ook in de wereld van de bouw-, vastgoed- en ondernemingsgeschillen voelen we de gerechtelijke achterstand al langer. Heeft het in deze tijden dan nog wel zin om naar een advocaat te stappen en een procedure op te starten bij een geschil?

Waarmee kan een advocaat je helpen?

Je raadpleegt een advocaat het liefst vóórdat je belangrijke transacties afsluit of problemen zich voordoen. Loopt het toch mis, dan is een advocaat degene die jou goed kan begeleiden doorheen de juridische mallemolen. 

Advocaten zijn doorgaans gespecialiseerd in bepaalde materies, dus je bent absoluut in goede handen bij een advocaat bouwrecht of vastgoedrecht indien je een procedure overweegt. Een advocaat adviseert over de slaagkansen van je dossier, coördineert de ‘moeilijke briefwisseling’, maakt de nodige stukken op voor een procedure en onderhandelt desgewenst met het oog op een minnelijke regeling, zodat de rechtbank alsnog kan vermeden worden of de procedure kan stopgezet worden.

Wat zijn de nadelen van een juridische procedure?

Tja, de inleiding van dit artikel zei het zelf al: de gerechtelijke achterstand. Eens je bent vertrokken, ben je wel voor eventjes vertrokken. Je bent daarnaast ook afhankelijk van het spel dat je tegenpartij speelt, de geslepenheid van diens advocaat, de stappen die er worden gezet – of zou ik zeggen: de kunstgrepen die soms gebeuren. Hoe een rechter beslist is ook niet altijd te voorspellen. Op het einde van de rit voelt het soms helaas niet alsof de rechtvaardigheid heeft gezegevierd. 

Wat zag ik zo al passeren en mijn wenkbrauwen deed fronsen:

  • Een discussie over een eenvoudige technische afwerking, ontaard in een centimeters dik dossier met deskundigenverslag, commentaren op het deskundigenverslag, nog andere deskundigen die worden betrokken enzovoort…
  • Een discussie over een betaling, waarbij één partij de discussie zo op de spits drijft dat het in de rechtbank al lang niet meer gaat over de grond van de zaak (die betaling), maar over allerlei technisch-juridische principes en hoe ze dan te interpreteren. 
  • Een woning die maar niet afgewerkt geraakt, met een procedure die maar blijft doorlopen, terwijl cliënt intussen al jaren gefrustreerd in die onafgewerkte woning verblijft. 

Mensen bijten zich soms gewoon zo vast in hun gelijk, dat het spel wordt gespeeld op het niveau van het juridisch gelijk krijgen, maar de eigenlijke oplossing uitblijft.

En dat is niet de schuld van de advocaat, het is immers zijn of haar job de cliënt zo goed als mogelijk te verdedigen. Advocaten zijn getraind op het spelen van het juridische spel en zijn de topspecialisten in hun vak. 

Zijn er alternatieven?

Naar een advocaat stappen is niet de enige weg om een bouw - , vastgoed – of ondernemingsgeschil op te lossen. Mensen vinden meer en meer de weg naar alternatieve methodes om geschillen op te lossen

Wat zijn hun redenen?

  • Ze zitten al even in een juridische procedure vast, en vinden het stilaan uitzichtloos. 
  • De kosten van de juridische procedure, en de advocatenkosten lopen eindeloos op.
  • Ze willen een oplossing voor hun probleem, geen academische discussie die ze niet meer snappen.
  • Het moet vooruit gaan. Omwille van een procedure wordt een project misschien stilgelegd en dat is geen wenselijke optie.

    Arbitrage en bemiddeling

Daardoor vinden mensen de weg naar methodes van alternatieve geschillenbeslechting, zoals arbitrage en bemiddeling. Soms zelfs worden deze methodes  al in contracten voorzien via specifieke clausules. Partijen verbinden zich er dan al bij de contractsluiting toe om, bij geschillen, hun toevlucht te nemen tot deze alternatieve methodes. Maar ook zonder deze clausule kunnen partijen hiervoor kiezen.

Arbitrage doet nog wel wat denken aan een procedure voor een rechtbank, ook hier wordt het geschil voorgelegd aan (een) arbiter(s), die dan een beslissing neemt. De hakbijl hanteert, bij wijze van spreken.

Bemiddeling daarentegen gaat over een heel andere benadering, en sluit eerder aan bij onderhandeling: partijen gaan rond tafel zitten en zoeken samen naar een oplossing voor hun geschil. Er wordt zodus niet één partij in het gelijk, en de andere partij in het ongelijk gesteld. Neen, er wordt zelfs eerder gestreefd naar een win-win voor alle partijen.

Lees zeker ook hier mijn eerder blogartikel over wat bemiddeling bij bouwgeschillen juist inhoudt, of neem een kijkje op mijn FAQ – pagina om te ontdekken wat bemiddeling nu juist is en wat het verschil is tussen een bemiddelaar en een advocaat.

    Kan een advocaat optreden als bemiddelaar?

Jazeker, maar niet bijvoorbeeld halverwege de procedure of een onderhandeling. Een advocaat die zijn cliënt verdedigt, is per definitie eenzijdig partijdig.

Een bemiddelaar daarentegen is juist neutraal, of meerzijdig partijdig: dit wil zeggen dat de bemiddelaar de belangen van alle partijen behartigt. Voor hen allemaal streeft naar de beste oplossing dus. 

Een advocaat zal dus moeten kiezen van bij het begin welk ‘petje’ hij of zij opzet.

    Moet een bemiddelaar een advocaat zijn?

Neen, om een bemiddelaar te zijn is het voldoende om te beschikken over goede bemiddelingsvaardigheden, en bij voorkeur ook over de nodige technische kennis. 

In bouw-, vastgoed- en ondernemingszaken kom je daardoor wel veel juristen, advocaten of bouwdeskundigen zoals architecten en ingenieurs tegen. Het is immers wel belangrijk te begrijpen waar het geschil in kwestie over gaat, en wat de wettelijke grenzen zijn bij het oplossen van het geschil tussen de partijen.

Bemiddelaars die erkend zijn door de Belgische Federale Bemiddelingscommissie moeten hun vaardigheden en kennis aantonen aan de hand van bepaalde diploma’s en ervaring. Zij hebben als het ware een ‘kwaliteitskeurmerk’ en zijn onderhevig aan de deontologie van de beroepsgroep. Alleen een erkend bemiddelaar kan door de rechtbank worden aangesteld in een dossier, wanneer een rechter vaststelt dat het dossier vatbaar is voor bemiddeling. Cliënten kunnen een erkend bemiddelaar gemakkelijk opzoeken via de zoekmodule op de website van de Bemiddelingscommissie

    Een bemiddelaar is een next level conflictexpert

Hierboven las je al dat een bemiddelaar neutraal optreedt, en partijen begeleidt naar een win-win voor hun geschil. 

Wat heeft een bemiddelaar dan nog meer te bieden dan een advocaat die eenzijdig zijn of haar cliënt vertegenwoordigt? 

Een bemiddelaar is een conflictexpert: hij of zij weet hoe emoties meespelen, ook in zakelijke conflicten, en weet ook hoe mensen in hoog geëscaleerde conflicten zich gedragen. Dat is overigens niet altijd prettig om te zien...Maar soms is het wel nodig dat de emoties eruit kunnen en een plaats krijgen.

Bemiddeling geeft ook vrijheid aan partijen om feiten of soms zelfs de juridische juistheid van de kwestie naast zich neer te leggen bij het zoeken naar een oplossing. Er is namelijk vaak meer nodig: er is nood aan een gevoel van rechtvaardigheid, er moeten nog oude (morele) rekeningen vereffend worden, er speelt iets anders mee dat niet te kwalificeren of kwantificeren valt, er zijn soms andere banden (familiebanden, andere samenwerkingen, andere projecten) die mee in rekening moeten worden gebracht. En bij bemiddeling kan dat.

Een goeie bemiddelaar ontrafelt het probleem tot op het bot. Want doet de bemiddelaar dat niet, dan speelt het conflict later weer op, al dan niet in een andere vorm.

Een discussie in een bouwgeschil over al dan niet uitgevoerde meerwerken, kan dieperliggend bijvoorbeeld gaan over een kwestie van vertrouwen in elkaar en controle willen behouden. Wordt er niet ingegrepen op dat onderliggende vertrouwen, dan heeft dat nadien gegarandeerd een weerslag op andere kwesties in de samenwerking tussen bouwheer en aannemer.

Meer weten over de bemiddelaar als conflictexpert? Lees dit blogartikel.

Inge Spincemaille – juriste, bemiddelaar en gespecialiseerd in bouw-, vastgoed- en ondernemingszaken

Ik studeerde in 2006 af als juriste. Doorheen mijn carrière behaalde ik diverse diploma's om mij verder te specialiseren. Na meer dan 15 jaar in het bedrijfsleven besliste ik om via mijn zelfstandige praktijk voortaan te focussen op mijn expertise als onderhandelaar en bemiddelaar in vastgoed- , bouw- en ondernemingszaken. Ik ben als bemiddelaar erkend door de Belgische Federale Bemiddelingscommissie.

Om mijn klanten nog beter van dienst te zijn werk ik nauw samen met advocaten, en behandel ik ook dossiers binnen een advocatenkantoor. Lukt het spoor van de bemiddeling niet, of is het geen optie, dan kan ik het dossier meteen verder behartigen. Dankzij deze synergie houd ik een perfect zicht op het volledige plaatje aan geschillenbeslechting. 

Lees mijn bio of bezoek mijn Linkedin pagina

Wil je meer weten over mijn werkwijze en hoe ik je kan helpen bij het voorkomen of oplossen van jouw conflict? 

star
star

{{ quote_text }}

{{ name }}

Lees meer

Strong Foundations

{{ popup_title }}

{{ popup_close_text }}

x